Czarne charaktery

Osoba w filmie, która przykuwa uwagę. Nakręca akcję. Komplikuje ją. Tworzy intrygi. Namawia do przestępstwa. Sama też popełnia zbrodnie.
Ja chcę napisać tekst w oparciu o prawdziwe życiorysy. Czarnym charakterem jest surowy... ojciec.

Pierwszy przykład. Ojciec, który wprowadza dyscyplinę, jest wymagający, krytyczny, stosuje kary, nie akceptuje innego zdania. Jest wojskowym i każe synowi wstąpić do armii. Powinien robić karierę tak jak on. Syn jednak wybiera szkołę filmową, potem zakłada z kolegą ze studiów zespół The Doors.  Admirał Morrison uważa, że to kompletna bzdura. Obraża się na syna i zrywają kontakty.

Drugi przykład. Wielkie nazwisko. Aktor wielu znakomitych filmów, również był przez ojca źle traktowany i nierozumiany. Talent odziedziczył po matce, niespełnionej aktorce.

Źle się zachowywał jako chłopiec więc, żeby mu naprawić charakter został przez ojca zapisany do szkoły wojskowej. Został z niej wyrzucony z powodu notorycznie wywoływanych konfliktów.  Wybrał wiec naukę w szkole aktorskiej. Wkrótce zostaje zauważony. W filmie Tramwaj zwany Pożądanie. Mówił, ze jak miał zagrać wściekłość to przypominał sobie swojego starego. Jego biografowie piszą, ze Marlon Brando był trudnym człowiekiem. Ja cenię go za zdecydowaną postawę w obronie Indian.  Uważał, ze było to ludobójstwo.

Trzeci przykład ojciec tego wybitnego reżysera nie miał z wojskiem nic wspólnego, Był duchownym, zatrudnionym przez rodzinę królewską jako kapelan, Jako ojciec był despotyczny, surowy, jego religijność graniczyła z paranoidalną obsesją. Żeby ukarać syna często zamykał go w szafie. Wiele traumatycznych przeżyć z dzieciństwa Bergman zawarł w swoich filmach. On również sprzeciwił się swojemu ojcu, nie został pastorem. Wybrał studia z literatury i historii, a potem został reżyserem teatralnym i filmowym.

Klub Sagi – spotkanie 13 stycznia 2015

Jesteśmy już A.D. 2015, a ja nie wiem co mnie czeka. Jak co roku z tą samą nadzieją i jeszcze większymi oczekiwaniami wchodzę w Nowy Rok wierząc, że zmiana daty przyniesie również korzystne zmiany w moim życiu. W listopadzie kolorowe gazety wabiły tytułami: Wielki horoskop na Nowy Rok! Przepowiednie dla Polski i Ciebie! Nadchodzi czas spełniania Twoich marzeń! Nie tylko aktywni ale nawet ci, którzy pozostają obserwatorami życia teraz złapią wiatr w żagle! Gwiazdy wyznaczają dobry czas na działanie, ale nigdy nie zaszkodzi pomóc szczęściu zaklinając je w magicznych rytuałach!

A ty co?  Nie kupiłaś gazet z horoskopami, zawzięłaś się, dość tych bzdur. A dziś dręczą cię wątpliwości. Czemu nie kupiłaś magicznych kart do wróżenia, chińskich ciasteczek z ukrytą w nich mądrą maksymą, Horoskopu Apollińskiego, albo przynajmniej książeczki z proroctwami i przepowiedniami wielkiego wizjonera Nostradamusa? Nie odkryjesz tajemnic egipskich wyroczni, nie masz talizmanu ani amuletu, a spirala przeznaczenia zwija się i rozwija nie dla ciebie. Nie dowiesz się czy tablice Sfinksa są gotowe udzielić wskazówek na nurtujące cię pytania. Twoi przodkowie śledzili zjawiska zachodzące w przyrodzie i na podstawie ich obserwacji stworzono horoskop kwiatowy. A ty nie wiesz czy kwiatem twojego losu   jest tulipan czy magnolia, fiołek, a może oset? Nie sprawdziłaś jakie zioła przypisały ci planety. Kości też nie masz. A wystarczyłyby trzy sześcienne kostki. Jeden rzut na okrąg a wróżba starożytnego Egiptu podpowiedziałaby ci jaką szansę powodzenia  mają twoje plany?

Jakie powodzenie? Starałam się zapomnieć, zatrzeć, wyrzucić z pamięci widok rozbitej, czerwonej ceramicznej skarbonki. Wypadła mi z dłoni. W samą Wigilię! Niemiłe przeżycia wróciły. Niepokój wkradł się w moje myśli. Lęk przed czymś nieokreślonym narastał.

Nerwowo chwytam za słuchawkę. Słyszę ciepły, spokojny głos Wiedźmy.

- Czekam na Ciebie.

Posadziła mnie w głębokim fotelu, postawiła filiżankę różanej herbaty, a ja opowiadałam… I słuchała mnie, patrząc dobrodusznie, życzliwie.

Powinnaś – powiedziała - poznać swoje poprzednie wcielenie wgłębiając się w hinduską astrologię, która będąc kluczem do przeszłości ukarze, jaką drogę przebyła twoja dusza i co powinnaś zrobić by nie powtarzać tych samych błędów. Jeśli sądzisz, że twój styl życia zależy od ciebie, to się mylisz. Twój styl życia dyktują gwiazdy. Chcesz być w świetnej kondycji i mieć dobry nastrój? To dowiedz się czego żąda od ciebie planeta opiekująca się twoim znakiem zodiaku. Może czas zmienić przyzwyczajenia?

- A co by powiedziała numerologia – spytałam.

- Liczba dnia urodzenia jest kopalnią wiedzy o człowieku. Można w niej ujrzeć ukryte intencje, skłonności. Nie wiedziałaś? Już starożytni mędrcy przypisywali liczbom wielką energię i magiczną moc.

- A chiromancja?

- Nasze dłonie to prawdziwe księgi. Zapis zakodowany jest w liniach, znakach oraz wzgórzach. Dzięki nim dowiadujemy się jakie jest nasze przeznaczenie i poznajemy ukryte cechy swojego charakteru. Szczęście i pech wypisane są na dłoniach.

- Czy czarny kolor przynosi pecha?

- Czarny kolor według wschodniej tradycji uważany jest za symbol niewoli, przynależności do niskiego stanu. To kolor żałoby zapożyczony od starożytnych Egipcjan.

- I jeszcze czarna flota, czarna bandera z wizerunkiem czaszki i skrzyżowanych piszczeli, czarna choroba skrywająca melancholię, czarna polewka.

- Czarna gałka – dostajesz i jesteś out, czarna lista – obyś nigdy na nią nie trafiła. Niewiele też rodzin może pochwalić się brakiem czarnej owcy w swoim gronie. Lepiej nie wspominajmy o czarnej magii i czarnej mszy, bo ciarki nawet mnie po plecach przechodzą.

- A ja tak lubię czarny kolor, w szafie mam tylko czarne sukienki. A mówią: czarna suknia - czarna dusza.

- Nie wierz przesądom, że wszystko co czarne to złe. Powiem Ci, że na przykład czarny charakter nie zawsze jest zły. Czytałam, że u Papuasów kolorem czarnym oznaczone są miesiące wrzesień i październik. Ludzie urodzeni w tych miesiącach są niezwykle pracowici i utalentowani, cieszą się szacunkiem i powodzeniem. I skończmy naszą wyliczankę, bo mogłaby mieć jeszcze kilka metrów!

Wiedźma zamyśliła się.

- Czy naprawdę chcemy aby nasze życie było bajką o złotej rybce? – zapytała. Po chwili spojrzała uważnie na mnie.

- Nie zamartwiaj się, ten amulet -  i wsunęła mi drobny przedmiot do ręki – ma magiczną moc, będzie Cię chronił od wszelkich niebezpieczeństw, od czarów i uroków, złych duchów i złych ludzi. I uwierz mi: wszystko zależy od Ciebie!

Klub Sagi – spotkanie 13 stycznia 2015

Temat „czarny charakter” już tymi dwoma wyrazami sygnalizuje, że chodzi o świat negatywnych emocji, destrukcji i zła. W moim odczuciu niełatwo potraktować ten problem na wesoło. Mieści się on bowiem w kategorii moralności, gdyż zło i dobro od zarania dziejów jest interpretowane poważnie i na wiele sposobów. 

W książce „Teoria zła” Simon Baron-Cohen pisze, że „zło jest wywoływane przez brak empatii”.  Niektórzy twierdzą, że są ludzie z natury źli i mówi się nawet  potocznie „…złego kościół nie naprawi, a dobrego karczma nie zepsuje”.  Z kolei Czesław Niemen w swoim kultowym już utworze śpiewa „…dziwny jest ten świat, gdzie człowiekiem gardzi człowiek…”. 

 Chociaż krytycy, a nawet twórcy sztuki twierdzą, że zło sprzedaje się lepiej i czarny charakter bohatera  wzbudza  większe zainteresowanie, to jednak naczelnym przesłaniem sztuki jest  m. in. ‘katharsis’—oczyszczenie,  wzbudzenie w odbiorcy  refleksji  nad przyczynami  i motywami postępowania danego człowieka. Często pytamy, dlaczego ktoś popełnia przestępstwo i wiemy, że ocena tego czynu i kara nie należy już do nas ale do wymiaru sprawiedliwości.  

Gdy kilkanaście lat temu młodzi prawnicy, kończący aplikację, składali przysięgę adwokacką, każdy z nich otrzymał reprodukcję starej /w sepii/  kartki pocztowej w której na awersie znajduje się ilustracja w konwencji  pomnika.  Nad cokołem  -  gdzie kobieta w geście rozpaczy obejmuje mury więzienia a obok żołnierz na straży i maleńkie dziecko, które trzyma się jej spódnicy  -  znajduje się postać w todze i birecie w pozie wszechwiedzącego oratora. Na dole jest podpis: „LA DEFENSE”  - /obrona/. Natomiast na rewersie owej kartki znajduje się w jęz. polskim, franc. i niem.  następujący wiersz:   

Wielkim mściciel, co mieczem bezboleśnie władnie,
Cnót ryjąc drogowskazy po życia mieliźnie;
Większy, kto w głosie zbrodni bólu jęk odgadnie,
I z krwawych lic rozbitka łzy ociera bliźnie. 

Pamiętam, że ta kartka, którą ci wszyscy młodzi adepci odebrali jako przesłanie dla nich – przyszłych adwokatów – zrobiła na mnie ogromne  wrażenie. Bo przecież  różne są  koleje ludzkich losów i  różne  przyczyny z powodu których człowiek z natury dobry, schodzi na ścieżkę zła. Mądry adwokat powinien  to rozważyć .                                              

„Czarny charakter”  to nie zawsze jednak przestępca ale czasami ktoś z otoczenia, kto uprzykrza  nam życie , więc chyba lepiej taką osobę omijać z daleka.

Klub Sagi – spotkanie 13 stycznia 2015